മുഖത്തെ വേദന

• ക്ലിനിക്കൽ നിർവ്വചനം: പല്ലിലെ തകരാറുകൾ കൊണ്ടോ അല്ലാതെയോ, മുഖത്തെ പേശികൾ, താടിയെല്ലിലെ സന്ധി (TMJ), നാഡികൾ (Cranial Nerves) എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്ന വേദനയും അസ്വസ്ഥതകളും.

• ഉടൻ ഡോക്ടറെ കാണേണ്ട സാഹചര്യങ്ങൾ: മുഖത്ത് പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന ഇലക്ട്രിക് ഷോക്ക് പോലെയുള്ള വേദന, താടിയെല്ല് പൂർണ്ണമായി ലോക്കായിപ്പോവുക (Jaw dislocation/Lock), വായ ഒരു വശത്തേക്ക് വളഞ്ഞുപോവുക, കടുത്ത പനിയോടൊപ്പം മുഖത്ത് ഒരുവശത്ത് മാത്രം ഉണ്ടാകുന്ന വീക്കം.

• ചികിത്സയും ആശ്വാസ മാർഗ്ഗങ്ങളും: കൃത്യമായി അളവെടുത്ത് നിർമ്മിക്കുന്ന ഒക്ലൂസൽ സ്പ്ലിന്റുകൾ (Custom Occlusal Splints), ട്രിഗർ പോയിന്റ് ഇഞ്ചക്ഷനുകൾ, ഫിസിയോതെറാപ്പി, നാഡീകോശങ്ങൾക്കുള്ള പ്രത്യേക മരുന്നുകൾ, താടിയെല്ല് ജോയിന്റ് വൃത്തിയാക്കുന്ന ആർത്രോസെന്റസിസ് (TMJ Arthrocentesis).

• പേശികളിലെ മങ്ങിയ വേദന (Muscle Ache): കവിളിലെ മാസെറ്റർ (Masseter), നെറ്റിയുടെ വശങ്ങളിലെ ടെമ്പോറാലിസ് (Temporalis) എന്നീ പ്രധാന പേശികളിൽ തുടർച്ചയായി അനുഭവപ്പെടുന്ന വിങ്ങൽ.

• കടുത്ത ഷോക്ക് പോലെയുള്ള വേദന (Sharp Pain): ചെറുതായൊന്ന് തൊടുമ്പോഴോ, തണുത്ത കാറ്റടിക്കുമ്പോഴോ മുഖത്ത് മിന്നൽ പിണർ പോലെയോ ഇലക്ട്രിക് ഷോക്ക് അടിച്ചതുപോലെയോ ഉണ്ടാകുന്ന കഠിനമായ വേദന.

• തലയിലേക്ക് പടരുന്ന സമ്മർദ്ദം (Radiated Feeling): നെറ്റിയുടെ വശങ്ങളിലേക്കും (Temples) ചെവിയിലേക്കും തലയോട്ടിയുടെ പുറകിലേക്കും പടർന്നു പിടിക്കുന്ന കടുത്ത കട്ടിപ്പും സമ്മർദ്ദവും.

• സന്ധിയിലെ ശബ്ദങ്ങൾ (Joint Sounds): വായ തുറക്കുകയോ അടയ്ക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ താടിയെല്ലിലെ സന്ധിയിൽ നിന്ന് 'ക്ലിക്ക്' ശബ്ദമോ ഉരസുന്ന ശബ്ദമോ (Crepitus) കേൾക്കുക.

• തൊടുമ്പോഴുള്ള കടുത്ത വേദന: രാവിലെ ഉണരുമ്പോൾ കവിളുകളിലോ താടിയെല്ലിലോ പതുക്കെ തൊടുമ്പോൾ പോലും ഉണ്ടാകുന്ന കഠിനമായ വേദന.

• കഠിനമായ ട്രിസ്മസ് (Trismus): വായ തുറന്ന് മുന്നിലെ പല്ലുകൾക്കിടയിലൂടെ കുത്തനെ രണ്ട് വിരലിൽ കൂടുതൽ കടത്താൻ സാധിക്കാതിരിക്കുക.

• സാധാരണയല്ലാത്ത വീക്കം: കണ്ണിന്റെ താഴെയോ കീഴ്ത്താടിയെല്ലിന് അടിയിലോ ആയി വേഗത്തിൽ പടരുന്ന വീക്കവും പനിയും ഉണ്ടാകുക.

• കാഴ്ചയിലെ വ്യതിയാനങ്ങളും തലവേദനയും: പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന കാഴ്ച മങ്ങൽ, തലയുടെ വശങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കടുത്ത വേദന, അസഹ്യമായ തലവേദന എന്നിവ.

• മുഖത്തെ തരിപ്പും തളർച്ചയും: വായയുടെയോ കവിളിന്റെയോ ഒരു വശം പെട്ടെന്ന് കോടിപ്പോവുക, കീഴ്ച്ചുണ്ടിലോ താടിയിലോ അനുഭവപ്പെടുന്ന തരിപ്പും മരവിപ്പും.

• രാത്രികാലങ്ങളിലെ കടുത്ത വേദന: സാധാരണ വേദന സംഹാരികൾ കഴിച്ചാലും മാറാത്ത രീതിയിൽ രാത്രി മുഴുവൻ നിലനിൽക്കുന്ന അസഹ്യമായ വേദന.

• യാന്ത്രികമായ കാരണങ്ങൾ (Mechanical): ഉറക്കത്തിൽ അറിയാതെ പല്ലുകൾ കടിച്ചുപിടിക്കുന്നതും പല്ലിറുമ്മുന്നതും (Bruxism) മൂലം താടിയെല്ലിലെ പേശികളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കടുത്ത അമിതഭാരം.

• സന്ധിയുടെ ആന്തരിക തകരാറുകൾ (Structural): താടിയെല്ലിലെ സന്ധിക്കുള്ളിലുള്ള തരുണാസ്ഥി (Articular disc) സ്വാഭാവിക സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് മുന്നോട്ട് തള്ളിപ്പോകുന്നതും അതിനെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന ലിഗമെന്റുകൾക്ക് വലിവ് സംഭവിക്കുന്നതും.

• നാഡീവ്യൂഹത്തിന്റെ തകരാറുകൾ (Neurologic): മുഖത്തേക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ എത്തിക്കുന്ന ട്രൈജമിനൽ നാഡിയിൽ രക്തക്കുഴലുകളോ മറ്റു വീക്കങ്ങളോ സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നത്.

• മാനസിക സമ്മർദ്ദം (Habitual): കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദം മൂലം വായുടെയും കവിളിന്റെയും പേശികൾ അറിയാതെ ബലമായി അമർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന ശീലം.

• പല്ലുകളുടെ ക്രമക്കേടുകൾ: അണപ്പല്ലുകൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് മൂലമോ പല്ലുകളുടെ കടി തെറ്റുന്നത് (Malocclusion) മൂലമോ ചവയ്ക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ബലം കൃത്യമായി വിതരണം ചെയ്യപ്പെടാതിരിക്കുന്നത്.

• അസ്ഥിരോഗങ്ങൾ: റൂമറ്റോയ്ഡ് ആർത്രൈറ്റിസ് പോലെയുള്ള രോഗങ്ങൾ മൂലം താടിയെല്ലിലെ സന്ധിക്കുണ്ടാകുന്ന തേയ്മാനങ്ങളും വീക്കവും.

• പഴയ പരിക്കുകൾ: കഴുത്തിനോ മുഖത്തിനോ മുൻകാലങ്ങളിൽ ഏറ്റിട്ടുള്ള പരിക്കുകളും വാഹനാപകടങ്ങളും.

• കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദം: പേശികളിൽ തുടർച്ചയായി അനാവശ്യ സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്ന ആശങ്കയും ഉത്കണ്ഠയും.

• സ്ത്രീകളിലെ ഉയർന്ന സാധ്യത: 20 മുതൽ 40 വയസ്സ് വരെ പ്രായമുള്ള സ്ത്രീകളിൽ ഹോർമോൺ വ്യതിയാനങ്ങൾ കൊണ്ടും നാഡീവ്യൂഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ കൊണ്ടും മുഖവേദന വരാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്.

• മൂന്ന് വിരൽ പരിശോധന (Vertical Movement): കുത്തനെ വെച്ച 3 വിരലുകൾ (ചൂണ്ടുവിരൽ, നടുവിരൽ, മോതിരവിരൽ) മുന്നിലെ പല്ലുകൾക്കിടയിലൂടെ ഉള്ളിലേക്ക് കടത്താൻ ശ്രമിക്കുക. തടസ്സമോ കടുത്ത വേദനയോ ഉണ്ടെങ്കിൽ പേശികൾക്ക് വലിവും തരുണാസ്ഥിക്ക് സ്ഥാനചലനവുമുണ്ട്.

• സന്ധി സ്പർശന പരിശോധന (Joint Palpation): വിരലുകൾ ചെവിക്ക് തൊട്ടുമുന്നിൽ വെച്ച് പതുക്കെ വായ തുറക്കുക. കടുത്ത വേദനയോ, താടിയെല്ല് ഒരുവശത്തേക്ക് ചരിഞ്ഞു പോകുന്നതോ, പൊട്ടുന്ന ശബ്ദമോ ഉണ്ടോ എന്ന് നോക്കുക.

• കവിളിലെ പേശികളുടെ പരിശോധന (Muscle Massage): കവിളിലെ മാസെറ്റർ പേശികളിലും നെറ്റിയുടെ വശങ്ങളിലുള്ള ടെമ്പോറാലിസ് പേശികളിലും വിരലുകൾ കൊണ്ട് അമർത്തി തിരുമ്മി നോക്കുക. കുത്തുന്ന പോലെയുള്ള വേദനയുണ്ടെങ്കിൽ അത് പേശീ വീക്കത്തിന്റെ (Myofascial Tissue Damage) ലക്ഷണമാണ്.

• ട്രൈജമിനൽ നാഡി പരിശോധന (Trigger Testing): ഒരു പഞ്ഞി (Cotton swab) ഉപയോഗിച്ച് കവിളിലും മുഖത്തും പതുക്കെ തടുക്കുക. അസഹ്യമായ കുത്തുന്ന വേദനയോ ഷോക്ക് അടിക്കുന്നത് പോലെയോ തോന്നുകയാണെങ്കിൽ അത് നാഡീ സംബന്ധമായ പ്രശ്നമാണ് (Neuropathy).

• ക്ലിനിക്കൽ പരിശോധന (Palpation/Load Test): വിദഗ്ദ്ധ ഡോക്ടർമാർ മുഖത്തെ ഓരോ പേശികളിലും സന്ധിയിലും ബലം നൽകി വേദനയുടെ യഥാർത്ഥ ഉറവിടം വിലയിരുത്തുന്നു.

• CBCT 3D സ്കാൻ: താടിയെല്ലിലെ അസ്ഥികൾക്കുണ്ടാകുന്ന തേയ്മാനങ്ങളും അസ്ഥികളുടെ ഘടനയും കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ 3D സ്കാനിംഗ് സഹായിക്കുന്നു.

• MRI സ്കാൻ: താടിയെല്ലിലെ തരുണാസ്ഥിയുടെ (Articular Disc) കൃത്യമായ സ്ഥാനവും ട്രൈജമിനൽ നാഡിയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ഞെരുക്കവും കൃത്യമായി കാണാൻ എം.ആർ.ഐ സ്കാൻ അത്യാവശ്യമാണ്.

• ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് നേർവ് ബ്ലോക്കുകൾ (Diagnostic Nerve Blocks): നാഡികളിലേക്ക് മരുന്ന് നൽകി വേദന വരുന്നത് ഏത് നാഡീവ്യൂഹത്തിൽ നിന്നാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നു.

• കസ്റ്റം ഒക്ലൂസൽ സ്പ്ലിന്റുകൾ (Custom Occlusal Splints): അക്രിലിക് ഉപയോഗിച്ച് പല്ലുകളുടെ അളവിന് അനുസരിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്ന സ്പ്ലിന്റുകൾ രാത്രിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത് വഴി പേശികളുടെ അനാവശ്യ പ്രവർത്തനം തടയാനും സന്ധിയെ സംരക്ഷിക്കാനും സാധിക്കും.

• ട്രിഗർ പോയിന്റ് & ബോടോക്സ് ഇഞ്ചക്ഷനുകൾ (Botox Therapy): അമിതമായി അമരുന്ന മാസെറ്റർ പേശികളിലേക്കും ട്രിഗർ പോയിന്റുകളിലേക്കും ബോടോക്സ് നൽകുന്നത് വഴി പേശീപിടുത്തം ഉടനടി കുറയ്ക്കാം.

• ആർത്രോസെന്റസിസ് (TMJ Arthrocentesis): താടിയെല്ലിലെ സന്ധിക്കുള്ളിലെ വീക്കമുണ്ടാക്കുന്ന ദ്രാവകങ്ങൾ പ്രത്യേക രീതിയിൽ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുകയും തടസ്സപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന തരുണാസ്ഥിയെ സാധാരണ സ്ഥാനത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചികിത്സ.

• നാഡീകോശങ്ങൾക്കുള്ള മരുന്നുകൾ (Pharmacological Agents): ട്രൈജമിനൽ ന്യൂറാൾജിയ ഉള്ള രോഗികൾക്ക് കാർബമാസെപിൻ (Carbamazepine) പോലെയുള്ള മരുന്നുകളും മറ്റു നാഡീവേദനകൾക്ക് ഗാബാപെന്റിനോയിഡ് മരുന്നുകളും നൽകുന്നു.

കേരളത്തിലെ പ്രധാന ഡെന്റൽ ക്ലിനിക്കുകളിലും ആശുപത്രികളിലും  ലഭ്യമാകുന്ന ഏകദേശ ചെലവുകൾ:

(ഇന്ത്യയിലെ പൊതുവായ ഹെൽത്ത് ഇൻഷുറൻസ് പദ്ധതികളിൽ ഒപി വിഭാഗത്തിലെ ഡെന്റൽ ചികിത്സകൾക്ക് പരിരക്ഷ ലഭിക്കാറില്ല. എങ്കിലും സന്ധി കഴുകുന്ന ആർത്രോസെന്റസിസ് പോലെയുള്ള ചികിത്സകൾക്ക് സ്വകാര്യ ഇൻഷുറൻസുകളിൽ ചിലപ്പോൾ ഭാഗികമായ പരിരക്ഷ ലഭിക്കാറുണ്ട്).

• ജനറൽ ഡെന്റിസ്റ്റ്: പ്രാഥമിക പരിശോധന, അടിസ്ഥാന സ്പ്ലിന്റുകൾ നൽകൽ, പല്ലിന്റെ താഴ്ച്ചയും ഉയരവും പരിശോധിക്കൽ.

• പ്രോസ്ത്തോഡോന്റിസ്റ്റ് (Prosthodontist): പല്ലുകളുടെ ഘടന പൂർണ്ണമായി ശരിയാക്കി ബൈറ്റ് ക്രമീകരിക്കാനും സങ്കീർണ്ണമായ സ്പ്ലിന്റുകൾ നിർമ്മിക്കാനും.

• മാക്സിലോഫേഷ്യൽ സർജൻ (Oral & Maxillofacial Surgeon): ആർത്രോസെന്റസിസ്, താടിയെല്ലിന്റെ ആർത്രോസ്കോപ്പി, സർജറികൾ എന്നിവ നടത്തുവാൻ.

• ഓറോഫേഷ്യൽ പെയിൻ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് / ന്യൂറോളജിസ്റ്റ്: നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കടുത്ത നാഡീവേദനകളും ട്രൈജമിനൽ ന്യൂറാൾജിയ പോലെയുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ അവസ്ഥകളും മരുന്നുകളിലൂടെയും പ്രത്യേക തെറാപ്പികളിലൂടെയും ചികിത്സിക്കാൻ.

• ഉടനടി (2 – 4 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ): താടിയെല്ല് ഒരുവശത്തേക്ക് പൂർണ്ണമായി ഊരിപ്പോവുക, മുഖത്ത് പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന അസഹ്യമായ വീക്കവും പനിയും, വായ അടയ്ക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരിക.

• വളരെ അടിയന്തിരം (24 – 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ): തുടർച്ചയായി ഷോക്ക് അടിക്കുന്നത് പോലെയുള്ള കടുത്ത വേദന വരിക, ഭക്ഷണം കഴിക്കാനോ വിഴുങ്ങാനോ സാധിക്കാതെ വരിക, വായ പെട്ടെന്ന് ലോക്കായിപ്പോവുക.

• സാധാരണ അപ്പോയിന്റ്മെന്റ് (1-2 ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ): വേദനയില്ലാത്ത ചെറിയ ശബ്ദങ്ങൾ, രാവിലെ ഉണരുമ്പോഴുള്ള നേരിയ വിങ്ങൽ, നൈറ്റ് ഗാർഡുകളുടെ പതിവ് പരിശോധന.

• താടിയെല്ലിലെ സന്ധിയുടെ തകരാറുകൾ (TMD).

• കഴുത്തിലെ അസ്ഥികളുടെ തേയ്മാനം (Cervical Spondylosis).

• മധ്യചെവിയിലെ അണുബാധകൾ (Otitis Media).

• സൈനസൈറ്റിസ് (Sinusitis / Maxillary Sinus Inflammation).

• ഓർത്തോഡോന്റിക് ചികിത്സകൾ (Braces / Aligners).

• മൈൻഡ്-ബോഡി ബയോഫീഡ്ബാക്ക് & സ്ട്രെസ് മാനേജ്മെന്റ്.

• തീവ്രമായ ഫിസിയോതെറാപ്പി വ്യായാമങ്ങൾ.

മുഖവേദന അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ ശാശ്വതമായ തിരുത്തലുകളോ ശസ്ത്രക്രിയകളോ ചെയ്യുന്നതിന് മുൻപ് രോഗത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണം കണ്ടെത്തേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. മിക്ക മുഖവേദനകളും കസ്റ്റം സ്പ്ലിന്റുകൾ, ഭക്ഷണക്രമത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ, ഫിസിയോതെറാപ്പി തുടങ്ങിയ ലളിതമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ പൂർണ്ണമായി ഭേദമാക്കാൻ സാധിക്കും. പ്രോസ്ത്തോഡോന്റിസ്റ്റ്, മാക്സിലോഫേഷ്യൽ സർജൻ, ന്യൂറോളജിസ്റ്റ് എന്നിവരടങ്ങുന്ന വിദഗ്ദ്ധ സംഘത്തിന്റെ കൃത്യസമയത്തുള്ള ഇടപെടൽ രോഗം കഠിനമായ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കാതിരിക്കാൻ സഹായിക്കും.