പല്ലുകളുടെ നിര ക്രമപ്പെടുത്തുന്നതിനോ താടിയെല്ലിന്റെ വളർച്ച ക്രമീകരിക്കുന്നതിനോ ഉപയോഗിക്കുന്ന ദന്തോപകരണങ്ങളിൽ (Orthodontic Appliances) ഉണ്ടാകുന്ന വിള്ളൽ, പൊട്ടൽ, അല്ലെങ്കിൽ കമ്പികൾ ഒടിയുന്നത് തുടങ്ങിയവയെയാണ് 'ഫ്രാക്ചേർഡ് ഓർത്തോഡൊന്റിക് അപ്ലയൻസ്' എന്ന് പറയുന്നത്. പ്രധാനമായും രണ്ടിനം ഉപകരണങ്ങളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കാറുള്ളത്:
ഫിക്സ്ഡ് അപ്ലയൻസുകൾ (പല്ലിൽ ഉറപ്പിച്ചു നിർത്തുന്നവ): മെറ്റൽ, സിറാമിക് അല്ലെങ്കിൽ സെൽഫ്-ലിഗേറ്റിംഗ് ബ്രാക്കറ്റുകളും സ്റ്റെയിൻലെസ്സ് സ്റ്റീൽ കമ്പികളും.
റിമൂവബിൾ അപ്ലയൻസുകൾ (ഊരിമാറ്റാവുന്നവ): ക്ലിയർ അലൈനറുകൾ, റീറ്റൈനറുകൾ, മറ്റ് ഫങ്ഷണൽ ഉപകരണങ്ങൾ.
പല്ലിന്റെ പുറംപാളിയായ ഇനാമലിൽ ഒട്ടിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്ന ബ്രാക്കറ്റ് ഇളകിപ്പോവുകയോ, സ്റ്റീൽ കമ്പികൾ ഒടിഞ്ഞുപോവുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ പല്ലുകളിൽ കൊടുക്കുന്ന കൃത്യമായ ബലം പെട്ടെന്ന് നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഇത് പല്ലുകളുടെ സ്വാഭാവിക നീക്കത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുക മാത്രമല്ല, അനിയന്ത്രിതമായ ബലം കാരണം മോണകൾക്കും പല്ലിനെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന അസ്ഥികൾക്കും കേടുപാടുകൾ വരുത്തുകയും വായയ്ക്കുള്ളിലെ മൃദുവായ കോശങ്ങളിൽ മുറിവുകളുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യാം.
ക്ലിനിക്കൽ നിർവ്വചനം: പല്ലിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതോ ഊരിമാറ്റാവുന്നതോ ആയ ക്ലിപ്പുകൾക്കോ കമ്പികൾക്കോ ഉണ്ടാകുന്ന യാന്ത്രിക തകരാറുകൾ അല്ലെങ്കിൽ പൊട്ടലുകൾ.
അടിയന്തര ശ്രദ്ധ വേണ്ട ലക്ഷണങ്ങൾ: കൂർത്ത കമ്പിയുടെ അഗ്രം ഉണ്ടാക്കുന്ന മുറിവുകൾ, ഇളകിത്തൂങ്ങുന്ന ബ്രാക്കറ്റുകൾ, കഠിനമായ വേദന, രക്തസ്രാവം, അല്ലെങ്കിൽ വായ ശരിയായി അടയ്ക്കാൻ കഴിയാതെ വരിക.
ചികിത്സാരീതികൾ: ബ്രാക്കറ്റുകൾ വീണ്ടും ഒട്ടിക്കുക, ഒടിഞ്ഞ കമ്പികൾ മാറ്റുക, പ്രൊട്ടക്റ്റീവ് വാക്സ് പുരട്ടുക, അല്ലെങ്കിൽ 3D പ്രിന്റിംഗ് വഴി പുതിയ അലൈനറുകൾ നിർമ്മിക്കുക.
പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ: ചികിത്സാകാലവധി നീണ്ടുപോവുക, കൂർത്ത ഭാഗങ്ങൾ തട്ടി വായയ്ക്കുള്ളിൽ നിരന്തരം മുറിവുകളും അണുബാധയും ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത.
ക്ലിപ്പുകൾക്കോ കമ്പികൾക്കോ തകരാറ് സംഭവിച്ചാൽ രോഗികൾക്ക് താഴെ പറയുന്ന അസ്വസ്ഥതകൾ അനുഭവപ്പെടാം:
സ്പർശനപരമായ അനുഭവങ്ങൾ: ഏതെങ്കിലും ഒരു പല്ലിലെ ബ്രാക്കറ്റിന് ലൂസ് ആയ അനുഭവപ്പെടുക, വായയുടെ ഉൾവശത്തോ നാക്കിലോ കൂർത്ത ഭാഗങ്ങൾ ഉരസുക.
കാഴ്ചയിലുള്ള മാറ്റങ്ങൾ: ബ്രാക്കറ്റ് പല്ലിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർപെട്ട് കമ്പിയിലൂടെ നീങ്ങി നടക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ അലൈനറുകളിൽ വിള്ളലുകൾ കാണുക.
വേദന: കമ്പിയുടെ കൂർത്ത അഗ്രം മോണയിൽ തട്ടി ഉണ്ടാകുന്ന കുത്തുന്ന രീതിയിലുള്ള വേദന, അല്ലെങ്കിൽ വായയ്ക്കുള്ളിലെ ചെറിയ അൾസറുകൾ കാരണം ഉണ്ടാകുന്ന വേദന.
കടിയിൽ വരുന്നമാറ്റങ്ങൾ: കടിയിൽ വരുന്ന വ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം ഭക്ഷണം ചവയ്ക്കാനും സംസാരിക്കാനും പ്രയാസം അനുഭവപ്പെടുക.
ഒരു ബ്രാക്കറ്റ് ഇളകിപ്പോകുന്നത് പെട്ടെന്നുള്ള ഒരു അടിയന്തരാവസ്ഥയല്ലെങ്കിലും, താഴെ പറയുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ വായയ്ക്കുള്ളിലെ കലകൾക്ക് കൂടുതൽ കേടുപാടുകൾ വരാതിരിക്കാൻ ഉടനടി ഓർത്തോഡൊന്റിസ്റ്റിനെ കാണേണ്ടതുണ്ട്:
അനിയന്ത്രിതമായ രക്തസ്രാവം: ഒടിഞ്ഞ കമ്പി തട്ടി കവിളിലോ മോണയിലോ നാക്കിലോ ഉണ്ടാകുന്ന ആഴത്തിലുള്ള മുറിവുകളും അനിയന്ത്രിതമായ രക്തസ്രാവവും.
അണുബാധയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ: മുഖത്തോ വായയ്ക്കുള്ളിലോ ഉണ്ടാകുന്ന പെട്ടെന്നുള്ള വീക്കം, പഴുപ്പ്, അല്ലെങ്കിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന പനി.
കമ്പി/ഭാഗങ്ങൾ വിഴുങ്ങാനുള്ള സാധ്യത: ഇളകിയ ഭാഗങ്ങൾ വായിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയി ശ്വാസനാളത്തിലേക്ക് പോകാനുള്ള അപകടസാധ്യത.
പല്ലിന് അമിതമായ ഇളക്കം: ക്ലിപ്പ് പൊട്ടിയ ഭാഗത്തെ പല്ലിന് പെട്ടെന്ന് വലിയ രീതിയിൽ ഇളക്കം അനുഭവപ്പെടുന്നത് (ഇത് അസ്ഥിക്കോ പല്ലിന്റെ വേരിനോ തകരാറ് സംഭവിച്ചതിന്റെ ലക്ഷണമാകാം).
ക്ലിപ്പുകളും കമ്പികളും തുടർച്ചയായ ബലത്തിന് വിധേയമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയാണ്. അതിനാൽ താഴെ പറയുന്ന കാരണങ്ങളാൽ അവ പൊട്ടിപ്പോകാം:
ഭക്ഷണരീതികൾ മൂലമുള്ള അമിത ഭാരം: കട്ടിയുള്ള ആഹാര സാധനങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് വഴി ബ്രാക്കറ്റുകൾ പല്ലിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടുപോകാം. കേരളീയരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട കട്ടിയുള്ള ശർക്കരവരട്ടി, കായ വറുത്തത് തുടങ്ങിയ പലഹങ്ങൾ കഴിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അമിത ബലം ബ്രാക്കറ്റുകൾ പൊട്ടിപ്പോകാൻ പ്രധാന കാരണമാകാറുണ്ട്.
കമ്പികൾക്കുണ്ടാകുന്ന ക്ഷയം (Fatigue Failure): നാളുകളോളമുള്ള ചവയ്ക്കൽ കാരണം ലോഹക്കമ്പികളിൽ സൂക്ഷ്മമായ വിള്ളലുകൾ വീഴുകയും പിന്നീട് അത് ഒടിഞ്ഞുപോവുകയും ചെയ്യുന്നു.
അശ്രദ്ധമായ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ: ഊരിമാറ്റാവുന്ന അലൈനറുകൾ വൃത്തിയാക്കുമ്പോഴും ഊരുമ്പോഴും അമിതമായി ബലം പ്രയോഗിച്ചാൽ അവ വളഞ്ഞുപോവുകയോ പൊട്ടുകയോ ചെയ്യാം.
ഇനാമലിന്റെ ഗുണനിലവാരക്കുറവ്: ഇനാമലിൽ മിനറലുകൾ കുറവായുള്ളവരിൽ സിമന്റ് ശരിയായി പിടിക്കാത്തതിനാൽ ബ്രാക്കറ്റുകൾ വേഗത്തിൽ ഇളകിപ്പോകുന്നു.
പല്ലുകളുടെ ഘടനയിലുള്ള വൈകല്യങ്ങൾ (Deep bite / Crossbite): പല്ലുകൾ അമിതമായി ഉള്ളിലേക്ക് കയറിയിരിക്കുന്നവരിൽ, മുകളിലെയോ താഴെയോ പല്ലുകൾ കൊണ്ട് സ്വന്തം ബ്രാക്കറ്റിൽ അറിയാതെ കടിക്കുന്നത് അത് ഇളകിപ്പോകാൻ കാരണമാകുന്നു.
ഉറക്കത്തിൽ പല്ലുകടിക്കുന്ന ശീലം (Bruxism): ഉറക്കത്തിലോ അല്ലാതെയോ അനിയന്ത്രിതമായി പല്ലുകടിക്കുന്നത് ക്ലിപ്പുകൾക്ക് വലിയ ആഘാതമുണ്ടാക്കുന്നു.
വായയുടെ ശുചിത്വമില്ലായ്മ: പല്ലിൽ അടിയുന്ന അഴുക്കുകൾ (Plaque) ഉണ്ടാക്കുന്ന ആസിഡുകൾ, ബ്രാക്കറ്റ് ഒട്ടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പശയുടെ ബലം കുറയ്ക്കുന്നു.
ക്ലിപ്പിന് എന്തെങ്കിലും തകരാറുണ്ടെന്ന് സംശയം തോന്നിയാൽ, നല്ല വെളിച്ചമുള്ള കണ്ണാടിക്ക് മുന്നിൽ നിന്ന് താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ പരിശോധിക്കാം:
കാഴ്ചയിലുള്ള പരിശോധന: ഓരോ ബ്രാക്കറ്റും ശ്രദ്ധിച്ചു നോക്കുക. അവ പല്ലിൽ നിന്ന് തിരിഞ്ഞോ ചരിഞ്ഞോ വേർപെട്ടോ ഇരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുക.
തൊട്ടുനോക്കിയുള്ള പരിശോധന: വൃത്തിയുള്ള ഒരു കോട്ടൺ സ്വാബ് (Cotton Swab) ഉപയോഗിച്ച് ബ്രാക്കറ്റിലോ കമ്പിയിലോ മെല്ലെ തട്ടിനോക്കുക. വിരലുകളോ ലോഹ ഉപകരണങ്ങളോ ഉപയോഗിക്കരുത്.
കമ്പിയുടെ പരിശോധന: അണപ്പല്ലുകളുടെ ഭാഗത്തേക്ക് കമ്പി നീണ്ടുനിൽക്കുന്നുണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ മോണയിൽ കുത്തുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുക.
മുറിവുകൾ പരിശോധിക്കുക: കവിളിന്റെ ഉൾവശത്തോ മോണയിലോ ചുവന്ന പാടുകളോ പോറലുകളോ കുരുക്കളോ ഉണ്ടോ എന്ന് നോക്കുക.
നേരിട്ടുള്ള പരിശോധന: ദന്തഡോക്ടർ പ്രത്യേക ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ബ്രാക്കറ്റിന്റെ ഉറപ്പും കമ്പിയുടെ വിള്ളലുകളും പരിശോധിക്കുന്നു.
ഡിജിറ്റൽ എക്സ്-റേകൾ (OPG / Periapical): പല്ലിന്റെ വേരുകൾക്കോ അസ്ഥിക്കോ കേടുപാടുകൾ പറ്റിയിട്ടുണ്ടോ എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ എക്സ്-റേകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
3D ഇൻട്രാഓറൽ സ്കാനിംഗ്: റിമൂവബിൾ അലൈനറുകൾ പൊട്ടുമ്പോൾ, പല്ലുകളുടെ സ്ഥാനമാറ്റം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ ഡിജിറ്റൽ സ്കാനിംഗ് സഹായിക്കുന്നു.
|
തീവ്രത |
ലക്ഷണങ്ങൾ |
ചെയ്യേണ്ട സമയം |
|
ഗ്രേഡ് 1: നിസ്സാരം |
ഒരൊറ്റ ബ്രാക്കറ്റ് മാത്രം ഇളകുക, അലൈനറിൽ ചെറിയ വിള്ളൽ കാണുക. |
3–5 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഡോക്ടറെ കാണുക. |
|
ഗ്രേഡ് 2: ഇടത്തരം |
കമ്പി വളഞ്ഞുപോവുക, ഒന്നിലധികം ബ്രാക്കറ്റുകൾ ഇളകുക. |
24–48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ പരിഹരിക്കുക. |
|
ഗ്രേഡ് 3: ഗുരുതരം |
ഒടിഞ്ഞ കമ്പി മോണയിലോ കവിളിലോ കുത്തിക്കയറുക, വിഴുങ്ങാൻ പ്രയാസം വരിക. |
2–4 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ അടിയന്തര ചികിത്സ തേടുക. |
ബ്രാക്കറ്റ് വീണ്ടും ഒട്ടിക്കൽ (Rebonding): പഴയ പശയുടെ ഭാഗങ്ങൾ മാറ്റിയ ശേഷം, പ്രത്യേക ലൈറ്റ്-ക്യൂവേർഡ് കോമ്പോസിറ്റ് റെസിൻ ഉപയോഗിച്ച് പുതിയ ബ്രാക്കറ്റ് ഒട്ടിച്ചു നൽകുന്നു.
പുതിയ കമ്പികൾ ഇടൽ: കേടായ കമ്പികൾ മാറ്റി, പല്ലുകളെ ശരിയായ സ്ഥാനത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ സഹായിക്കുന്ന 'നൈറ്റി' (NiTi - Nickel Titanium) കമ്പികൾ ഘടിപ്പിക്കുന്നു.
അലൈനറുകളുടെ 3D പ്രിന്റിംഗ്: പൊട്ടിയ അലൈനറുകൾക്ക് പകരം ഡിജിറ്റൽ പ്ലാൻ ഉപയോഗിച്ച് 3D പ്രിന്റിംഗ് വഴി പുതിയ അലൈനറുകൾ പെട്ടെന്ന് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്നു.
ഓർത്തോഡൊന്റിക് വാക്സ്: കൂർത്ത ഭാഗങ്ങൾ തട്ടി ഉണ്ടാകുന്ന അസ്വസ്ഥതകൾ ഒഴിവാക്കാൻ താത്കാലികമായി മെഡിക്കൽ ഗ്രേഡ് വാക്സ് പുരട്ടാം.
കേരളത്തിലെ ക്ലിനിക്കുകളിൽ കേടുപാടുകളുടെ തീവ്രത അനുസരിച്ച് ചെലവുകളിൽ വ്യത്യാസം വരാം:
ഒരു ബ്രാക്കറ്റ് വീണ്ടും ഒട്ടിക്കാൻ: ₹500 - ₹1500 (മെറ്റൽ) | ₹1500 - ₹3000 (സിറാമിക്/സെൽഫ് ലിഗേറ്റിംഗ്)
കമ്പി മാറ്റുന്നതിന് (ഒരു വരിക്ക്): ₹1200 - ₹3500 (കമ്പിയുടെ ഗുണനിലവാരം അനുസരിച്ച്)
പുതിയ അലൈനർ ട്രേ നിർമ്മിക്കാൻ: ₹3000 - ₹7000 (ഒരു ട്രേയ്ക്ക്)
ചില ഡെന്റൽ പാക്കേജുകളിൽ ചെറിയ തകരാറുകൾ സൌജന്യമായി ചെയ്തുനൽകാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഭക്ഷണരീതിയിലെ അശ്രദ്ധ കാരണം ഉണ്ടാകുന്ന പൊട്ടലുകൾക്ക് രോഗി തന്നെ പണം നൽകേണ്ടി വരും. സാധാരണ ഇൻഷുറൻസുകളിൽ ഇവ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും ചില കോർപ്പറേറ്റ് ഇൻഷുറൻസുകൾ ഇതിന്റെ ചെലവുകൾ വഹിക്കാറുണ്ട്.
ജനറൽ ഡെന്റിസ്റ്റ്: കൂർത്ത കമ്പികൾ മുറിച്ചു മാറ്റാനും, ഇളകിയ ബ്രാക്കറ്റ് നീക്കം ചെയ്യാനും വാക്സ് പുരട്ടി നൽകാനും സഹായിക്കും.
ഓർത്തോഡൊന്റിസ്റ്റ്: ക്ലിപ്പ് ചികിത്സയിലെ പ്രധാന വിദഗ്ദ്ധൻ. കമ്പികൾ കൃത്യമായി ക്രമീകരിക്കാനും മാറ്റാനും ഇദ്ദേഹത്തിന് മാത്രമേ സാധിക്കൂ.
ഓറൽ സർജൻ / എൻഡോഡൊന്റിസ്റ്റ്: പല്ലിന്റെ വേരുകൾക്ക് ക്ഷതമേൽക്കുകയോ, വായയ്ക്കുള്ളിൽ ആഴത്തിലുള്ള മുറിവുകൾ ഉണ്ടാവുകയോ ചെയ്താൽ ഇവരുടെ സേവനം ആവശ്യമാണ്.
അടിയന്തരം (2–4 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ): കമ്പി കവിളിലോ മോണയിലോ കുത്തിക്കയറുക, വിഴുങ്ങാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുക.
പ്രധാനപ്പെട്ടത് (24–48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ): അണപ്പല്ലുകളുടെ ഭാഗത്തെ കമ്പി പൊട്ടുകയോ വളയുകയോ ചെയ്യുക.
സാധാരണ അപ്പോയിന്റ്മെന്റ്: മുൻപല്ലിലെ ബ്രാക്കറ്റ് മാത്രം ഇളകുക, വേദനായില്ലാതിരിക്കുക.
കമ്പി ഒടിഞ്ഞ് കവിളിൽ കുത്തുന്നുണ്ടെങ്കിൽ വീട്ടിൽ വെച്ച് എന്ത് ചെയ്യണം?
ആ ഭാഗം വൃത്തിയുള്ള തുണി ഉപയോഗിച്ച് തുടച്ച ശേഷം ഓർത്തോഡൊന്റിക് വാക്സ് വെച്ച് കവർ ചെയ്യുക. വേദന കൂടുതലാണെങ്കിൽ കമ്പി ബലമായി വളക്കാൻ ശ്രമിക്കാതെ ഉടനടി ഡോക്ടറെ കണ്ട് കമ്പി മുറിച്ച് മാറ്റുക.
അലൈനറിൽ ചെറിയ വിള്ളൽ കണ്ടാൽ അത് തുടർന്നും ഉപയോഗിക്കാമോ?
വിള്ളൽ വളരെ ചെറുതാണെങ്കിൽ താത്കാലികമായി ഉപയോഗിക്കാം. എന്നാൽ കടിക്കുന്ന ഭാഗത്താണ് വിള്ളലെങ്കിൽ അലൈനറിന്റെ ആകൃതി മാറാനും പല്ലിന്റെ നീക്കത്തെ ബാധിക്കാനും സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ ഉടൻ മാറ്റേണ്ടതാണ്.
ബ്രാക്കറ്റ് പൊട്ടുന്നത് ചികിത്സാ സമയത്തെ ബാധിക്കുമോ?
തീർച്ചയായും. ബ്രാക്കറ്റ് ഇളകിയിരിക്കുന്ന ഓരോ ആഴ്ചയും ചികിത്സ തടസ്സപ്പെടുന്നു. ഇത് ചികിത്സാ കാലയളവ് 1 മുതൽ 2 മാസം വരെ നീണ്ടുപോകാൻ ഇടയാക്കും.
ഓർത്തോഡൊന്റിക് ചികിത്സ കൃത്യമായ ഫലം തരണമെങ്കിൽ അപ്ലയൻസുകൾ സുരക്ഷിതമായിരിക്കണം. ക്ലിപ്പുകൾ പൊട്ടുന്നത് വെറുമൊരു തടസ്സമല്ല, അത് നിങ്ങളുടെ ചികിത്സയെത്തന്നെ പിന്നോട്ടടിക്കുന്ന കാര്യമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് നമ്മുടെ നാട്ടിലെ കട്ടിയുള്ള ഭക്ഷണരീതികൾ പലപ്പോഴും ബ്രാക്കറ്റുകൾ പൊട്ടാൻ കാരണമാകാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇവ വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുക. എന്തെങ്കിലും തകരാർ കണ്ടാൽ ഉടൻ തന്നെ ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുക.